De coldcasekalender

In Nederland zijn er duizenden nabestaanden van onopgeloste ernstige misdrijven, zogenaamde cold cases. De coldcaseteams van de politie doen er alles aan om deze zaken alsnog op te helderen zodat daders hun straf niet ontlopen. Maar vooral ook zodat nabestaanden, na jaren eindelijk te weten komen wat er gebeurd is.

Wetenschappelijk onderzoek

Er is uitvoerig wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de factoren die bijdragen aan het oplossen van cold cases. De twee belangrijkste redenen waarom deze zaken jaren na dato toch nog kunnen worden opgelost zijn: nieuwe forensische ontwikkelingen en nieuwe informatie van (oude) getuigen.

Het leven van een dader verandert na het plegen van een delict.

Het leven van een dader verandert na het plegen van een delict. Zo wordt gezien dat daders na verloop van tijd anderen vertellen over wat zij gedaan hebben of zelfs opscheppen over wat ze hebben gedaan. Recent onderzoek toont aan dat in 40% van de opgeloste cold cases de dader aan 1 of 2 personen heeft verteld wat hij of zij gedaan heeft, wat inhoudt dat er in Nederland nog zo’n 800 getuigen rondlopen die iets weten van een onopgelost misdrijf. Dit percentage geeft aan dat de politie niet alleen moet investeren in de forensische technieken om cold cases te kunnen ophelderen, maar ook moet blijven investeren in het benaderen/vinden van mogelijke getuigen. Dat is de reden voor de politie om te blijven investeren om deze doelgroep te bereiken. De coldcasekalender is hiervan een mooi voorbeeld.

Coldcase playing cards

Een belangrijke bron van inspiratie voor het ontwikkelen van de coldcasekalender vormde de zogenaamde “cold case playing cards” die al sinds 2008 in verschillende staten van de VS binnen het gevangeniswezen worden verspreid. Deze sets speelkaarten zijn het initiatief van coldcaseteams in samenwerking met nabestaanden en zijn in de betreffende gevangenissen de enige speelkaarten die door de gedetineerden mogen worden gekocht.

Ervaringen van politie en justitie in binnen- en buitenland leren dat er binnen de penitentiaire inrichtingen onder gedetineerden relatief veel kennis aanwezig is over gepleegde strafbare feiten. Gedetineerden vormen hiermee voor coldcaseteams een interessante doelgroep om specifiek te benaderen voor informatie over cold cases. Er is gebleken dat de inzet van een gebruiksvoorwerp als communicatiemiddel onder gedetineerden in de Verenigde Staten een beproefde methode is, waar aansprekende resultaten mee worden behaald.

In totaal zijn er op dit moment in 17 staten coldcasekaartspelen ingevoerd en heeft dit al geleid tot de opheldering van zeker 40 cold cases.

De coldcase kalender

In Nederland hebben we ervoor gekozen om een kalender te maken in plaats van speelkaarten. De verspreiding begin 2017 vond bij wijze van proef plaats in de PI’s van Leeuwarden, Zutphen, Zwaag, Schiphol en Sittard. De kalender bevat 52 zaken waarvan het merendeel levensdelicten maar ook (langdurige) vermissingen en onbekende doden. Het zijn zaken die afkomstig zijn uit alle politie-eenheden en waar nieuwe informatie nodig is om de zaak alsnog op te kunnen lossen. Alle informatie die in de kalender staat is al een keer naar buiten gekomen. Op de meeste zaken is er vanuit het Openbaar Ministerie een beloning uitgeloofd. De nabestaanden van alle zaken zijn afgebeeld staan achter het initiatief en hebben ieder afzonderlijk toestemming gegeven.

Resultaten

De resultaten van de kalender zijn zeer positief en daarom is er besloten ook in 2018, 2019 en 2020 een nieuwe kalender binnen het gevangeniswezen te verspreiden. Inmiddels zijn de kalenders ook te vinden op alle politiebureaus, vestigingen van de reclassering en Tbs-instellingen.

Alle informatie is interessant

Tot slot, niet alleen de gouden tip is voor de coldcaseteams interessant. Ook informatie die kan bijdragen aan het insluiten en uitsluiten van onderzoekscenario’s is erg waardevol. Nieuwe informatie kan worden doorgegeven aan een coldcaseteam. Daarmee wordt de opheldering van een zaak vergroot.

U kunt helpen!

Mogelijk heeft u belangrijke informatie over kalenderzaken maar heeft u deze nog nooit gedeeld. Het is nooit te laat om uw verhaal te doen. De nabestaanden vragen u om deze tip alsnog door te geven. Alle informatie kan bijdragen aan het oplossen van een zaak.

Heeft u een tip?