Veel gestelde vragen

Een cold case is een onopgelost levensdelict (moord of doodslag) of een zeer ernstig delict waarop een minimale gevangenisstraf van 12 jaar is gesteld, zonder dat dit heeft geleid tot het oplossen van de zaak. Een zaak wordt pas een cold case wanneer het als zodanig is aangemerkt door een lid van de korpsleiding en de rechercheofficier.

Wat is een cold case?

Een cold case is een onopgelost levensdelict (moord of doodslag) of een zeer ernstig delict waarop een minimale gevangenisstraf van 12 jaar is gesteld, zonder dat dit heeft geleid tot het oplossen van de zaak. Een zaak wordt pas een cold case wanneer het als zodanig is aangemerkt door een lid van de korpsleiding en de rechercheofficier.

Hoeveel cold cases zijn er in Nederland?

In Nederland zijn ongeveer 1700 cold cases.

Om wat voor misdrijven behalve levensdelicten gaat het nog meer?

De coldcaseteams in ons land zijn ook verantwoordelijk voor het onderzoek naar langdurig vermisten en ongeïdentificeerde doden die in Nederland begraven liggen.

Om hoeveel vermisten en langdurig vermisten gaat het?

Volgens een grove schatting gaat het om ongeveer 1500 langdurig vermisten en circa 350 ongeïdentificeerde doden die in Nederland begraven liggen.

Waarom steekt de politie zoveel tijd en energie in het oplossen van oude zaken?

De politie hecht grote waarde aan het (alsnog) oplossen van cold cases. Los van gevoelens van onzekerheid en onrechtvaardigheid bij nabestaanden, doet het niet oplossen van ernstige misdrijven afbreuk aan het vertrouwen in de politie en de veiligheidsbeleving van burgers. Het valt bovendien niet uit te sluiten dat daders van misdrijven later opnieuw in de fout (blijven) gaan. De inzet op cold cases draagt daarom ook direct bij aan de veiligheid in Nederland.

Kunnen cold cases verjaren?

De verjaringstermijn voor een groot aantal misdrijven is sinds 1 april 2013 ingrijpend veranderd. Misdrijven waar een maximale gevangenisstraf van 12 jaar of meer op staat, zoals bijvoorbeeld moord en doodslag, verjaren hierdoor niet meer. De nieuwe regels gelden voor alle zaken die op dat moment niet al verjaard waren. Hierdoor kan meestal nog vervolging plaatsvinden voor misdrijven die in 1988 zijn gepleegd.

Waardoor worden zaken soms jaren later alsnog opgelost?

Er zijn twee belangrijke factoren die een rol spelen bij het alsnog oplossen van cold cases. Enerzijds zijn er de ontwikkelingen op forensisch gebied, die de teams steeds meer mogelijkheden bieden. Denk bijvoorbeeld aan DNA-onderzoek. Anderzijds kunnen getuigen een cruciale rol spelen. Ook al is het jaren later. Uit Nederlands onderzoek blijkt dat er ook mensen rondlopen die op een later tijdstip pas horen over een onopgeloste zaak. De coldcaseteams profiteren ook van het feit dat relaties tussen mensen en omstandigheden veranderen naarmate de tijd verstrijkt.

Hoe vaak lukt het om een cold case alsnog op te lossen?

Een totaaloverzicht van het aantal cold cases dat de afgelopen jaar is opgehelderd, ontbreekt. De afgelopen 20 jaar zijn in Nederland ruim 55 cold cases opgelost. De politie verwacht dat de komende jaren meer zaken worden opgelost.

Zijn mensen strafbaar als zij informatie hebben achtergehouden?

Nee, maar iedereen heeft een juridische en maatschappelijke plicht om kennis van strafbare feiten, desnoods anoniem, te melden bij de politie, tenzij iemand daarmee zichzelf of een (naast) familielid belast. Maar op het achterhouden van informatie over een strafbaar feit zelf staat geen straf. Mensen hoeven dan ook niet te vrezen voor vervolging als ze, ook na jaren zwijgen, alsnog informatie delen.

Hoe brengt de politie cold cases meer onder de aandacht?

De politie vraagt sinds 2017 extra aandacht voor cold cases om mensen te bewegen hun kennis met de politie te delen. Om deze getuigen te bereiken, vraagt de politie aandacht voor cold cases in televisieprogramma’s en op sociale media. Ook heeft de politie een coldcasekalender ontwikkeld. Daarin wordt elke week een cold case belicht.

Waar kunnen mensen terecht met tips en/of informatie?

Wie informatie heeft over een cold case kan die op de volgende manieren delen:

• via het tipformulier bij de betreffende zaak op politie.nl
• mail naar coldcase@politie.nl
• bel met de opsporingstiplijn op 0800-6070
• bel vertrouwelijk met Team Criminele Inlichtingen (TCI) op 079-3458999
• bel anoniem met Meld Misdaad Anoniem op 0800-7000.

Met welke externe partijen werken de coldcaseteams in Nederland samen?

Bij het oplossen van cold cases werkt de politie nauw samen met tal van partners, waaronder het Openbaar Ministerie en het Nederlands Forensisch Instituut (NFI). Het Openbaar Ministerie heeft de leiding over het strafrechtelijk onderzoek en is verantwoordelijk voor zowel de vervolging van een verdachte als de executie van een eventueel vonnis. Bij het NFI vindt forensisch onderzoek plaats, bijvoorbeeld van DNA-sporen.